Blog 3 Perspectief in Public Finance

20 juni 2018

Verslag workshop “Risk management in de boardroom” door Fieke van der Lecq (het Zijlstra Center, Vrije Universiteit Amsterdam) en Arthur Izeboud (Vanberkel Professionals)

Donderdag 14 juni werd op de Landgoederij in Bunnik voor de eerste keer een seminar gehouden, gezamenlijk georganiseerd door het Zijlstra Center (Vrije Universiteit Amsterdam) en Vanberkel Professionals. Gedurende het seminar met als titel “Perspectief in Public Finance” werden onder andere diverse workshops georganiseerd, waarbij iedere deelnemer de gelegenheid werd geboden aan twee workshops deel te nemen.

De workshop “Risk management in de boardroom” werd verzorgd door Fieke van der Lecq (het Zijlstra Center, Vrije Universiteit Amsterdam) en Arthur Izeboud (Vanberkel Professionals).

Deze workshop werd aangeboden omdat het onderwerp risicobeheersing in toenemende mate ‘chefsache’ is en daarmee ook een zaak van Raden van Toezicht/Commissarissen. In veel organisaties wordt geworsteld met de ‘three lines of defense’ en de eigen rol daarbinnen. Ook voor de organisatie van de functies risk en compliance, naast die van control en audit, zijn er keuzes te maken. Vooral bij niet-financiële risico’s wordt er nog gezocht naar de goede vormen. Traditionele risk- en compliance-managers lijken de hamer te hanteren voor zowel de schroef als de spijker. Als gevolg hiervan missen ze impact.
De insteek van de workshop was het toevoegen van ‘Appreciative Inquiry’ (waarderend onderzoek) aan de toolbox van de riskprofessional waardoor risicomanagement een positief constructieve ervaring wordt, in tegenstelling tot de traditionele aanpak waarbij vooral aandacht is voor wat niet goed gaat. In de workshop zijn keuzes, opties, dilemma’s en argumenten besproken en zijn de deelnemers naar huis gegaan met meer gereedschap in de toolbox.

De workshop begon met het voorleggen van een aantal stellingen aan de deelnemers waar via de smartphone op gereageerd kon worden. Een opvallende uitkomst was dat tweederde van de deelnemers de kwaliteit van risicomanagement in de bestuurskamer van hun organisatie beoordeelden met een 5 of een 6. Slechts 21% van de deelnemers beoordeelden de kwaliteit met een ruime voldoende (7 of 8). Deze uitkomst benadrukte daarmee meteen de worsteling die bij veel organisaties plaats vindt op het vlak van risicobeheersing.
Een andere stelling inventariseerde wat de opvatting was van de deelnemers over risicobeheersing. De gemene deler was dat de meeste deelnemers risicobeheersing zien als een integraal onderdeel van de organisatie, waarbij een aparte afdeling niet nodig is/zou moeten zijn. Wel werd geoordeeld dat tools en processen te vaak leidend zijn in organisaties, waardoor het gevaar bestaat dat het een invuloefening blijft en te weinig wordt doorleefd.

Vervolgens werd aan de hand van de door Vanberkel Professionals ontwikkelde Riskjourney een reis gemaakt langs de route die organisaties helpt om zich te ontwikkelen naar een hogere competentie op het vlak van risicobeheersing.
Er werd kort stilgestaan bij de belangrijkste actualiteiten op risicomanagementgebied, waarbij de nieuwe COSO 2017-standaard en de nieuwe Corporate Governance-code het meest in het oog sprongen. Focus op lange termijnwaardecreatie, versteviging van risicomanagement en organisatiecultuur stonden hierbij centraal.
Essentieel is wat er in de Boardroom gebeurt: Hoe wordt risicomanagement vormgegeven? Hoe worden nieuwe risico’s gesignaleerd? Hoe wordt er geacteerd als risico’s zich daadwerkelijk manifesteren en (hoe) wordt hier van geleerd?

De workshop werd vervolgd met een aantal nieuwe stellingen die aan de deelnemers werden voorgelegd. GRC-afdelingen (Governance, Risk & Compliance) worden bij de organisaties van meer dan de helft van de deelnemers gezien als “nice to have, maar kan ook zonder”, waarbij vooral opviel dat in alle organisaties onderzocht wordt vanuit het perspectief waarom iets verkeerd gaat en niet waarom iets goed gaat. Hier werd het belang van Appreciative Risk Magement (ARM) oftewel waarderend onderzoek geïntroduceerd en benadrukt.
In een traditionele aanpak wordt een probleem geanalyseerd, waarna een oplossing wordt uitgewerkt en geïmplementeerd. Bij ARM is het startpunt altijd het beoordelen en waarderen van wat er al is (het uitgangspunt van waarderend onderzoek), waarna via het formuleren van een visie en een organisatiebrede dialoog gewenste veranderingen worden geïmplementeerd. Deze manier van werken bouwt voort op wat al goed gaat en is daarmee veel beter in staat draagvlak te creëren en een oplossing op maat te implementeren.
Aan het einde van de workshop werd er door de deelnemers geoefend in het denken op basis van Appreciative Risk management en de toepassing hiervan op een casus. De workshop werd afgesloten met nieuw gereedschap in de toolbox en met de boodschap om deze manier van denken eens toe te passen in de eigen organisatie.

Bent u ook benieuwd naar het niveau van risicomanagement in uw organisatie, wat er goed gaat en wat er beter kan? Neem dan contact op met Vanberkel Professionals via www.riskjourney.nl voor een vrijblijvend gesprek of een Risk Competence Ambition Scan.

Delen