De paradox van de aanvullende detailcontrole

28 september 2018

Vaktechnische blog geschreven door Dilano Jagram | Vakgebied Financial Auditing

Onlangs had ik een interessante gedachtewisseling met een aantal van mijn collega’s. Wij hebben het gehad over de aard en de omvang van een aanvullende detailcontrole en onderkenden hier een paradox bij. In deze blog vertel ik daar graag meer over.

Indien we op het gebied van financial auditing spreken van een aanvullende detailcontrole gaan we uit van de volgende situatie. De effectieve werking van een interne beheersingsmaatregel met betrekking tot een bewering van het management over een post in de jaarrekening is getoetst en vastgesteld voor de gehele verslagperiode. Een voorbeeld om dit nader te duiden: Ten behoeve van de controle op de inkooplasten heeft een auditor vastgesteld dat de relevante interne beheersingsmaatregel omtrent de prestatieverklaring effectief werkt. Dat wil zeggen dat de prestatieverklaring telkens aanwezig en onderbouwd is (met bewijsstukken), is afgegeven door een materiedeskundige, conform de gemaakte afspraken is en een zichtbare interne controle heeft plaatsgevonden op de voorgaande punten (bijvoorbeeld door middel van parafering).

Het ontdekkingsrisico mag hierdoor hoog zijn (NBA, 2018). De situatie vervolgt zich doordat er ten behoeve van de betreffende post in de jaarrekening nog wel gegevensgerichte controles dienen te worden opgezet en uitgevoerd. In ons voorbeeld met betrekking tot de controle op de inkooplasten leidt dit tot een aanvullende detailcontrole (bijvoorbeeld door het trekken van een steekproef), waarbij de omvang beperkt wordt vanwege het hoge ontdekkingsrisico.

Als we dan wederom inzoomen op de prestatieverklaring uit ons voorbeeld verrichten we de aanvullende detailcontrole aan de hand van harde bewijsvoering zoals hiervoor beschreven. Maar dan de paradox: Is het niet voldoende om in dit geval enkel vast te stellen dat de parafering voor de prestatieverklaring aanwezig is? Immers, de effectieve werking daarvan is reeds vastgesteld voor de gehele verslagperiode. Deze afweging zou leiden tot een verdere vermindering van de controlewerkzaamheden.

Naar mijn mening is de bewijskracht het grootst als in de aanvullende detailcontrole de harde bewijsvoering wordt gecombineerd met het vaststellen dat de parafering aanwezig is. De vraag is of deze combinatie, of elk van de twee onderdelen op zich, effect heeft op de te behalen zekerheid in de controle.

Van nature ben ik een voorstander van efficiënt controleren; mits vaktechnisch verantwoord. Volgens Wikipedia is een paradox “een ogenschijnlijk tegenstrijdige situatie, die lijkt in te gaan tegen ons gevoel voor logica, onze verwachting of onze intuïtie. Ogenschijnlijk, omdat de vermeende tegenstrijdigheid veelal berust op een denkfout of een verkeerde redenering.” Is de paradox die ik heb beschreven simpelweg een denkfout?

Indien u na het lezen van deze blog geprikkeld bent tot het voeren van een gesprek hierover, dan ga ik deze graag aan.

Referenties

Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). (2018). Handleiding Regelgeving Accountancy.

Relevante Standaarden:

  • 315 Risico's op een afwijking van materieel belang identificeren en inschatten door inzicht te verwerven in de entiteit en haar omgeving;
  • 330 Inspelen door de accountant op ingeschatte risico's;
  • 500 Controle-informatie; en
  • 530 Het gebruiken van steekproeven bij een controle.

Vragen?

Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog? Neem dan gerust contact met mij op via d.jagram@vbprofs.nl.

undefined

Over de auteur

Dilano Jagram werkt sinds augustus 2014 als Interim Professional bij Vanberkel Professionals en voert diverse assurance- en aan assurance verwante opdrachten uit.

Dilano studeert aan de Vrije Universiteit Amsterdam en is momenteel bezig met de afronding van de postgraduate opleiding tot registeraccountant. Zijn masterscriptie omvatte een empirisch onderzoek naar de relatie tussen de interne auditfunctie van 100.000+ gemeenten en de externe audit op grond van Standaard 610 uit de NV COS.

undefined 

Delen