Controller van de toekomst

5 november 2019

Controller van de toekomst: welke technologische veranderingen zijn er op komst en wat gaat dit betekenen voor de werkzaamheden van de controller?

Inleiding

Grote technologische veranderingen (ook wel revoluties genoemd) op de werkvloer zijn van alle tijden. Denk bijvoorbeeld aan de komst van de computer en later het internet. Dit heeft voor grote veranderingen op de werkvloer gezorgd. De verwachting is dat we op dit moment voor een nieuwe revolutie staan die wellicht een nog grotere impact gaat hebben. Deze revolutie bevat technologieën zoals robotisering, kunstmatige intelligentie en big data. Wat zijn deze veranderingen en wat betekent dit voor het werk van de controller? Of wordt het werk van de controller in de toekomst volledig overgenomen door robots?

 

Hoe groot is de impact op de financiële sector?

Om te beginnen is er geen consensus over de impact die deze mogelijke revolutie gaat hebben op de arbeidsmarkt. Het World Economic Forum concludeerde in hun onderzoek "the future of jobs" dat meer dan de helft van alle bestaande banen in 2025 verdwijnt, met name banen in de industrie, administratie en accountancy. Daarentegen concludeert de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (OESO) dat slechts 14% van de banen op termijn verdwijnt. Verder concludeert de OESO dat nog eens 32% van de werkgelegenheid dusdanig verandert dat werknemers het technologisch niet meer kunnen bijbenen. Hoe dan ook, iedereen is het erover eens dat er in de toekomst ingrijpende veranderingen gaan plaatsvinden.

 

Robotisering, kunstmatige intelligentie en big data

Een van de belangrijkste technologische ontwikkelingen is robotisering. Robots ontwikkelen zich steeds meer. Robots zijn slimme machines in allerlei vormen, zoals robotarmen uit de auto-industrie of een zelfrijdende auto, maar ook in de vorm van computersoftware. De industriële robot wordt al een tijd lang gebruikt in fabrieken, echter worden er ook steeds meer robots gebruikt in andere sectoren. Bij administratieve processen en voor het draaien van rapportages kun je robots inzetten door gebruik te maken van Robotic Process Automation (RPA). Dit komt neer op het automatiseren van repetitieve handelingen door middel van software. Administratieve processen zijn bij uitstek geschikt voor RPA omdat het veelal repeterende handelingen zijn die worden uitgevoerd. Veel bedrijven kunnen bijvoorbeeld al digitaal facturen afhandelen waar geen medewerker meer aan te pas komt. Maar het verwerken van gegevens tot een financiële rapportage behoort ook tot de mogelijkheden. Het gebruik van RPA leidt tot veel voordelen. Een robot kan 24/7 werken, maakt minder fouten en is veel sneller in het verwerken van data.

Een volgende stap in robotisering zijn cognitieve robots. Dit zijn robots die gebruik maken van kunstmatige intelligentie. De computer probeert zelf verbanden te leggen in plaats van alleen het uitvoeren van rekenwerk. De software is in staat om zelf verbanden te leggen in big data. De techniek heet deep learning, en is een vorm van machineleren die zwaar leunt op statistisch rekenwerk en neurale netwerken. Neurale netwerken zijn enigszins vergelijkbaar met hoe hersenen werken. De manier waarop computers ‘leren’ valt echter nog niet te vergelijken met het menselijk leervermogen of met menselijke intelligentie. Deep learning kent duidelijk nog beperkingen: de technologie is nog niet dusdanig ontwikkelt dat het op korte termijn op grote schaal gebruikt kan worden.

Daarnaast ontdekken steeds meer organisaties de waarde van big data. Het geeft bedrijven bijvoorbeeld meer inzicht in waar het management van een organisatie op kan sturen. De OESO spreekt over Big Data als een belangrijke basis voor innovatie en economische groei voor de komende jaren. Het gaat niet alleen om de data zelf, maar ook om de software die naar verbanden en patronen zoekt om informatie uit de data te halen.

 

Hoe ziet het werk er van de controller in de toekomst uit?

Een controller was een aantal jaren geleden nog voornamelijk bezig met het registeren, controleren en rapporteren van gegevens aan het management. De controller was de man die ervoor zorgde dat er relevante cijfers aan het management werden gepresenteerd. Hier is inmiddels al verandering in aan het komen en deze trend zal zich verder doorzetten. Door middel van bovenstaande ontwikkelingen zal er in de toekomst met een druk op de knop een financiële rapportage uit komen rollen. Dit betekent een verschuiving in de werkzaamheden van de controller. De input wordt belangrijker zodat de data die uit de geautomatiseerde rapportage komt juist en relevant is. De lijn is verantwoordelijk voor data verwerving en verwerking. De ICT-functie voor het ICT-landschap. De controlfunctie is verantwoordelijk voor het aangeven welke financiële en niet financiële data nodig is om tijdig te kunnen signaleren en besluitvorming te kunnen faciliteren. Een controller dient zich niet alleen te richten op het verzamelen, analyseren, informeren en adviseren aan de hand van aanwezige data maar ook het management te ondersteunen met het voeren van regie op data en te bepalen welke data nodig is om tijdig inzicht te verkrijgen. De controller is een spin in het web doordat hij het management, ICT en financiële kennis met elkaar verbindt.

Dit betekent overigens niet dat er een volledige geautomatiseerde managementrapportage met een druk op de knop komt uitrollen. De "zachte" kant zal belangrijker worden voor de controller. De output die opgeleverd wordt zal nog steeds geanalyseerd moeten worden voordat er een advies gegeven kan worden. Zaken als politieke invloeden, specifieke wensen van een manager, het overbrengen van een advies met overtuiging zijn elementen die voorlopig nog niet door automatisering overgenomen kan worden. De verwachting is dat het nog zeker 10 tot 20 jaar duurt voordat technologie het menselijk beoordelingsvermogen zal evenaren.

 

Conclusie

Hoewel de meningen over het tempo waarin de veranderingen zullen plaatsvinden verschillen, kunnen we wel met zekerheid concluderen dat er veel gaat veranderen. Een deel van het huidige werk van de controller zal verdwijnen, echter hoef je niet te vrezen dat de controller in de toekomst zal verdwijnen. De traditionele rol van de controller als man van de cijfers verandert in een rol die breder wordt en waarbij de "zachte kant" steeds belangrijker wordt. Je zult als controller een toegevoegde waarde kunnen leveren als je ook kennis van ICT en data management hebt en daarnaast wordt je geacht te beschikken over goede adviesvaardigheden, analytische skills en zul je een verbinder zijn tussen de verschillende disciplines waarmee je te maken krijgt. Zorg ervoor dat de technologische veranderingen jou niet inhalen en blijf jezelf ontwikkelen tot de controller van de toekomst!

 

Peter van Wilgen

Interim Proffesional

 

Delen