Terugblik: Vanberkel Professionals Event Lokaal Bestuur - 6 oktober 2020

22 oktober 2020

"Is uw begroting in balans?", een hele relevante vraag na maanden van COVID-19.

ONLINE BIJEENKOMST

Na weken van voorbereiding konden de events fysiek helaas niet doorgaan in het Van der Valk hotel in Dordrecht en in het AZ-stadion. Als waardig vervanger vond nu afgelopen dinsdag de online Vanberkel Professionals klantbijeenkomst plaats, met 35 ingelogde deelnemers.

In drie uur tijd werden we meegenomen in de huidige financiële en maatschappelijke (corona)risico’s en het effect daarvan op de gemeentelijke begroting en die van de Gemeenschappelijke Regeling (GR). De afgelopen maanden hebben we, door het coronavirus, met elkaar zowel een gezondheidscrisis als een economische crisis ondergaan. COVID-19 heeft alle sectoren en particulieren getroffen. Denk bijvoorbeeld aan (langdurige) werkeloosheid, oplopende zorgkosten en ‘corona preventiekosten’ (zoals extra toezicht en handhaving door BOA’s). Daarnaast levert COVID-19 in het sociaal domein (waaronder jeugdhulp) een constante druk op de gemeentefinanciën.

Kostenstijgingen door Corona en oplopende tekorten als grootste risico’s

GR en gemeenten ervaren ‘corona kostenstijgingen’ en oplopende tekorten in het sociaal domein als hun grootste risico’s. De uitwerking van COVID-19 is hier dus dubbelop. Zowel bij de inkomsten (minder toeristenbelasting, minder parkeeropbrengsten) als de uitgaven (noodbijdragen aan verbonden partijen zoals sport- en cultuurinstellingen en toenemend beroep op bijstand, met bijbehorende extra uitvoeringskosten).

Ismael el Barzouhi van Vanberkel Professionals besprak met de deelnemers hoe zij omgaan met scenarioplanning en weging van onzekerheden en risico’s in hun begroting. “Je moet je risico’s immers kunnen opvangen. Die intrinsieke wil moet er zijn en daar moet je (als organisatie) volwassen in worden.Probeer het effect van gesignaleerde risico’s zo concreet mogelijk te maken (te kwantificeren) en probeer weg te blijven van PM posten. Durf keuzes te maken, ook al kun je niet alles weten!”De deelnemende gemeenten schatten dat de huidige opgevoerde PM posten eigenlijk wel 5 tot 10% van de begroting beslaat, dat is nogal een serieus bedrag!

Robert ’t Hart, van Vanberkel samenwerkingspartner Naris, nam ons mee in het levendig krijgen van risicobeheersing in de integrale organisatie. "Leeft het? Hoe kun je tussen afdelingen een risicodialoog ontwikkelen?Je moet elkaarchallengen en uiteindelijk als financial de lijn/trend laten zien aan de rest van de organisatie. Risico inventarisatie per cluster (bottum up) is gewenst. Wordt als afdeling financien geen administrateur van het risicomanagent maar organiseer sessies en houd verantwoordelijk wie verantwoordelijk is (bestuur of college B&W). Ga de dialoog aan. Benoem dat er een tegenvaller verwacht kan worden en hiermee rekening gehouden zal moet worden. Belangrijke vraag hierbij is: Hoe gaan we daarop anticiperen?”.

Hoe kunt u daarop anticiperen?

Risicomodellering is een kans om processen beter te beheersen. Dashboarding en risicomanagement tooling zijn instrumenten om het onderwerp levend te krijgen: visualisatie van het integrale risicoprofiel prikkelt! Beheersing, visualisering en sturing op ‘BBV’ ratio’s (zoals belastingcapaciteit, netto schuldquote, lopende uitgaven en kapitaallastenratio) maken de organisatie wendbaar. Kengetallen zijn niet slechts ‘een verplicht nummer’ voor begroting en jaarrekening, maar leveren ook parate antwoorden op vragen van gemeenteraadsleden. Balansprognose wordt hierbij steeds belangrijker; de meerjarig geprosnogtiseerde balans als thermometer voor gemeenteraadsleden over hoe gezond ‘mijn’ gemeente is.

 

De reis van risicomanagement naar een gebalanceerde begroting loopt langs drie wegen:

  • Risico-inventarisatie, het kwantificeren/kwalificeren van de (financiële) risico’s;
  • Uitwerking in scenario’s voor de gemeentelijke begroting;
  • Actieve bespreking begroting(srisico’s) in de gemeentelijke organisatie (cultuur).

 

Hoever bent u op weg? Kortom: "Is uw begroting in balans?"

 

Voor meer informatie kunt u terecht bij Ismael El Berzouhi, Directeur bij Vanberkel Professionals, via: I.elbarzouhi@vbprofs.nl of 06 - 83 44 44 39

Delen