De invloed van EQ op je professionele succes – je sociale competentie

22 december 2021

Sander de Boer, Interim Professional bij Vanberkel Professionals, neemt je opnieuw mee in een hele belangrijke, maar vaak vergeten factor voor zakelijk succes: je emotionele intelligentie, ook wel het EQ genoemd

Vorige week werden jullie getrakteerd op het eerste deel van zijn blog. Lees hier het tweede en tevens laatste deel van: 'De invloed van EQ op je professionele succes – je sociale competentie'.

De invloed van EQ op je professionele succes – je sociale competentie

Inleiding
"Vorige week heb ik in deel één van deze blog-tweeluik de persoonlijke competentie van EQ behandeld. Deze week bouwen we daarop voort met de andere dimensie – de sociale competentie. Persoonlijke competentie bestaat uit je zelfbewustzijn en je vaardigheden op het gebied van zelfmanagement en is meer gericht op jou persoonlijk dan op je omgang met andere mensen.
Het is je vermogen om je bewust te zijn van je emoties en je gedrag en dit onder controle te hebben. Sociale competentie behelst je sociaal bewustzijn en vaardigheden op het gebied van relatiemanagement. Het is het vermogen om de stemming, het gedrag en de motieven van andere mensen te begrijpen met als doel het verbeteren van de kwaliteit van je relatie met deze mensen.
Tweede dimensie: sociale competentie Sociaal bewustzijn Sociaal bewustzijn is je vermogen om de emoties van andere mensen goed te herkennen en te begrijpen wat er daadwerkelijkheid in hen omgaat (Bradberry & Greaves, 2011).

De kern hiervan is dat je niet verstrikt moet raken in je eigen emoties, maar ook open blijft staan voor de gevoelens van anderen. Hierbij houd je ook de focus op de collega's om je heen en ben je in staat om je open te stellen voor kritiek. De belangrijkste vaardigheden die hierbij vooral nodig zijn, zijn luisteren en observeren. Om dit goed te kunnen doen moet je vooral af en toe dingen niet doen: dus stoppen met praten, je innerlijke monoloog het zwijgen opleggen, niet invullen voor een ander (ook wel bekend onder het acroniem NIVEA) en niet nadenken over wat je wilt gaan zeggen. Sociaal bewustzijn komt tot uiting bij mensen die emoties van anderen goed in kunnen schatten, zich kunnen aanpassen aan verschillende situaties en met vrijwel iedereen een relatie op kunnen bouwen. Dit zijn vaardigheden die bijvoorbeeld ook bij consultants en interim-professionals essentieel zijn. Ze kunnen goed omgaan met gevoelens van anderen bij het overbrengen van een lastige boodschap en kunnen hun stijl van communiceren aanpassen. Mensen met een gebrek aan sociaal bewustzijn kunnen vaak te weinig met volle aandacht 'echt' luisteren omdat ze teveel bezig zijn met zichzelf en dit ook uitstralen met hun lichaamstaal. Ze kunnen hun eigen ideeën doordrukken en hierbij tegelijkertijd de ander een goed gevoel over zijn/haar eigen idee ontnemen. Strategieën om je sociaal
bewustzijn te vergroten Om je vaardigheden op het gebied van sociaal bewustzijn te vergroten zul je vooral mensen in allerlei situaties bewust moeten observeren; het gaat dan om het interpreteren van lichaamstaal, gezichtsuitdrukkingen en intonatie. Wat bevindt zich bij iemand onder het oppervlak? Bijkomend voordeel is dat dit grotendeels niet cultuurgebonden is. Emoties, gezichtsuitdrukkingen en intonatie werken in veel culturen op dezelfde manier. De eerste stap naar sociaal bewustzijn is ervoor zorgen dat je aanwezig bent en anderen volledige aandacht kunt geven. De volgende tools kunnen helpen bij het vergroten van je sociaal bewustzijn: Groet mensen met hun naam: Je naam is een essentieel onderdeel van je identiteit. Als iemand je naam heeft onthouden en gebruikt geeft dat een prettig gevoel, zeker als je dat niet van die persoon had verwacht. Het is één van de makkelijkste en meest betekenisvolle strategieën van sociaal bewustzijn om te gebruiken. Het is een persoonlijke manier van benaderen en één die hindernissen laat verdwijnen.

Kijk naar lichaamstaal
: Een belangrijk uitgangspunt uit de NLP (Neuro Linguïstisch Programmeren) is dat je niet níét kunt communiceren. Ook als iemand niets zegt valt er genoeg te observeren. Hoe is iemands houding? Is iemand ontspannen of gespannen? Is iemands lach echt of niet (tip: bij een authentieke lach doen de ogen me)? Spreekt iemands gezicht boekdelen? Houd altijd
een vraag achter de hand: Als je in gesprek bent met iemand en het gaat niet zoals verwacht; het valt een beetje dood, of er zijn ongemakkelijke stiltes, dan is het handig een vraag achter de hand te hebben die het gesprek weer vlot kan trekken. Dit is een off-topic vraag (bijvoorbeeld in de trant van: "Wat vind je van...") die het gesprek weer leven in kan blazen. Hiervoor is het handig, indien mogelijk, dat je een beetje weet wat iemands interesses zijn. Lukt het dan nog niet, dan heb je je best gedaan en is het tijd om er iemand anders bij te betrekken of je te excuseren. Ruim de rommel in
je hoofd op en leef in het nu: Om sociaal bewust te zijn, moet je sociaal aanwezig zijn en afleidingen in je hoofd achterwege laten.
Handige hulpmiddelen zijn iemand helemaal uit laten praten en (hardop of in je hoofd) samen te vatten wat iemand
zegt. Hier kan het acroniem LSD bij helpen: Luisteren, Samenvatten en Doorvragen. Oftewel de kunst van het luisteren. Veel mensen stressen over het verleden en maken zich zorgen over de toekomst. Probeer eens actief in het nu te zijn. Het is onmogelijk om je sociaal bewust te zijn als je met je hoofd in het verleden of in de toekomst bent. Verplaats je eens in iemand anders: Dit is de beste toepassing van sociaal bewustzijn.
Probeer eens na te gaan wat je zou doen als je in iemands anders schoenen zou staan en check achteraf of je het bij het rechte eind
had. Hoe meer je dit oefent, hoe beter je in andere mensen kunt verplaatsen.
Relatiemanagement Onder relatiemanagement verstaan we het vermogen om je bewustzijn van je eigen emoties en die van anderen in te zetten om succesvolle interacties aan te gaan.
Het omvat ook de band die je door de tijd heen met anderen opbouwt (Bradberry & Greaves, 2011).
Het is belangrijk om een sterke band met iemand te hebben om je standpunten goed over te kunnen brengen. Als je wilt dat mensen naar je luisteren is een goed relatie (als resultante van kwaliteit, diepte en de tijd die je met de andere persoon doorbrengt) van essentieel belang, maar bij stress komt relatiemanagement snel onder druk te staan. Het bijzondere aan relatiemanagement als vaardigheid is dat het gebruikmaakt van je vermogens in de drie andere vaardigheden: zelfbewustzijn, zelfmanagement en sociaal bewustzijn.
Relatiemanagement komt tot uiting in geduldig en empathisch luisteren, het vermogen anderen en hun emoties goed in te schatten en in staat zijn een veilige en uitnodigende basis te creëren voor een gesprek. Strategieën om je relatiemanagement te verbeteren
Werken aan een relatie vergt tijd, inspanning en emotionele intelligentie.
Relatievaardigheden zijn verbonden met de andere drie
vaardigheden. Je zelfbewustzijnsvaardigheden heb je nodig om je gewaar te worden van je gevoelens en te beoordelen of je behoeften worden vervuld. Je zelfmanagementvaardigheden gebruikt je om je gevoelens te uiten en daarnaar te handelen. Je sociaal-bewustzijnsvaardigheden gebruik je om de gevoelens en behoeften van de ander beter te begrijpen. Wees open en belangstellend:
Omdat je niet onder een stolp werkt is het aangaan, uitbouwen en onderhouden van relaties essentieel onderdeel van je werk, terwijl dit waarschijnlijk niet in je functie- of taakomschrijving staat.
Open betekent hier dat je informatie over jezelf met anderen deelt en dat je je zelfmanagement-vaardigheden gebruikt om te bepalen hoe open je wilt zijn en wat je wilt

delen. Het betekent niet dat je alles maar moet delen, maar als mensen je beter kennen is er minder ruimte voor de vorming van een verkeerd beeld. Mensen kunnen je bijvoorbeeld irritant punctueel vinden, maar als ze zouden weten dat je in het leger hebt gezeten zullen ze het begrijpen en misschien zelfs waarderen. Misschien nemen sommige mensen het zelfs als voorbeeld. Aan de andere kant; hoe beter je iemand kent hoe beter je je kunt verplaatsen in de ander en beter je in staat bent aan iemands behoeften te voldoen. Ook zal de ander het waarderen dat je belangstelling toont en daarnaast: veel mensen praten ook graag over zichzelf.

Verbeter je natuurlijke communicatiestijl: Beschrijf je natuurlijke stijl, als het goed is heb je hier wel een beeld bij, ook omdat het waarschijnlijk wel eens tegen je is gezegd. Schrijf drie positieve en drie negatieve eigenschappen op van je communicatiestijl en bedenk hoe je deze eigenschappen in de praktijk kunt versterken of minderen. Geef directe en constructieve feedback: Denk eens terug aan de beste feedback die je ooit hebt ontvangen.
Misschien zat je er niet op te wachten of kwam het onverwacht, maar het zorgde er wel voor dat je je gedrag aanpaste.
Het geven van feedback kun je verbeteren door gebruik te maken van je EQ-vaardigheden. Gebruik je zelfbewustzijnsvaardigheden om helder te krijgen of je je prettig voelt bij het geven van specifieke feedback aan iemand (en waarom wel/niet). Gebruik vervolgens je zelfmanagementvaardigheden om te beslissen wat je hiermee gaat doen: hoe kun je toch feedback geven als je je er onprettig bij voelt? Gebruik je sociaal-bewustzijnsvaardigheden om je in te leven in de persoon die de feedback ontvangt: hoe kun je direct en respectvol feedback geven? Zorg dat je deur altijd openstaat: Met het vergroten van je toegankelijkheid als leidinggevende kun je alleen maar betere relaties ontwikkelen, want je opent letterlijk en figuurlijk de deur voor communicatie. Je leert anderen beter kennen (en anderen jou) en anderen zullen zich gewaardeerd en gerespecteerd voelen omdat je tijd aan hen besteed. Bouw
vertrouwen op: Vertrouwen groeit langzaam, maar kan binnen een paar seconden teniet worden gedaan.
Daarom is het belangrijk hier bewust me om te gaan bij het onderhouden van relaties. Vertrouwen wordt opgebouwd door open communicatie, consistentie in gedrag en woordgebruik en betrouwbaarheid. Om vertrouwen te laten groeien moet je gebruik maken van je zelfbewustzijns- en zelfmanagement-vaardigheden om dingen van jezelf te delen met iemand anders. Kijk eens naar welke relaties in je leven meer vertrouwen nodig hebben en gebruik je zelfbewustzijnsvaardigheden om jezelf af te vragen wat er aan die specifieke relatie ontbreekt. Tot slot: Ik heb in deze en de vorige blog geprobeerd een praktische en heldere uiteenzetting te geven van wat emotionele intelligentie behelst en wat je eraan kunt hebben.
De vier vaardigheden staan op zichzelf maar bouwen ook op elkaar voort. Dat betekent dat je aan iedere specifieke vaardigheid afzonderlijk kunt werken maar dat het ook de andere vaardigheden beïnvloedt; zeker de vaardigheden zelfbewustzijn en zelfmanagement in de personele competentie geven een solide basis voor de sociale competentie. Ik
hoop dat je heb kunnen laten stilstaan bij de impact die emoties hebben op jezelf en op je (zakelijke) omgeving en wat je eraan zou kunnen doen om je emotionele intelligentie te
verbeteren. Hiermee kun je een significante, positieve impact hebben op je succes en geluk in je persoonlijke én in je werkzame leven."

Bronnen:
- www.talentsmart.com - Emotionele Intelligentie 2.0 – Travis Bradberry & Jean Greaves (2011)

- Emotional Intelligence - Daniel Goleman (1995)

Sander de Boer,
Interim Professional bij
Vanberkel Professionals

 

Vond u dit interessant?

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief.

Schrijf u nu in
Delen