28 april 2022

Maryem El Kabir - Blog

Woo VS Wob - de weg naar een open overheid.

Met ingang van a.s. 1 mei treedt de nieuwe Wet open overheid (Woo) in werking, die de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervangt. Maryem El Kebir, Interim Professional Legal bij Vanberkel Professionals, zet in haar blog kort uiteen wat de belangrijkste veranderingen zijn. 

#Wob #Woo #overheid #wet #blog

De “toeslagenaffaire” en de omstreden “mondkapjesdeal” hebben we nog scherp op ons netvlies en dankzij de nu nog geldende Wet Openbaarheid Bestuur (Wob) weet de burger wat de overheid in essentie doet. Transparantie naar haar burgers toe, als het gaat om het reilen en zeilen van de overheid,  is binnen de democratische rechtsstaat een groot goed. Zoals de overheid het zelf mooi verwoordt in haar introductie van de nieuwe Wet open overheid (Woo): “Openheid en transparantie zijn essentieel voor het vertrouwen tussen de samenleving en de overheid.” 

 

We kunnen transparantie uitleggen als een groot goed die het de burger mogelijk maakt om te achterhalen hoe en waarom de overheid nu juist die specifieke beslissing op dat moment heeft genomen. Transparantie als het gaat om het hoe en waarom an sich is al heel wat, maar de gevolgen van deze transparantie zijn meer nog: de waarneembaarheid, de leesbaarheid, de verklaarbaarheid en de voorspelbaarheid van de overheid.

 

In de democratische rechtsstaat worden de wetten indirect vormgegeven door de burgers, zij kiezen immers de volksvertegenwoordigers in de Eerste Kamer en de Tweede Kamer dan wel de gemeenteraad of Provinciale Staten uit middels het stemrecht. De volksvertegenwoordigers behartigen de belangen van de burgers die op hen hebben gestemd naar aanleiding van de verkiezingsprogramma’s van partijen, die op hun beurt ook weer transparant en openbaar zijn. De overheid heeft middels de trias politica op haar beurt, als de uitvoerende macht, ook het mandaat om te beslissen over de burger middels besluiten. En om het hoe en waarom te begrijpen van deze overheid geldt per 1 mei 2022 de nieuwe Wet open overheid (Woo). 

 

Onze vertrouwde Wob-verzoeken maken dus vanaf 1 mei 2022 plaats voor Woo-verzoeken. Met ingang van a.s. 1 mei treedt de nieuwe Wet open overheid (Woo) in werking, die de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervangt. In deze blog zetten wij kort uiteen wat de belangrijkste veranderingen zijn. 

 

De belangrijkste veranderingen:

  • Er komt een onafhankelijk adviescollege openbaarheid en informatiehuishouding.
  • Elk bestuursorgaan dat onder de Woo valt moet een contactpersoon aanwijzen waarbij iedereen terecht kan met vragen over de beschikbaarheid van overheidsinformatie.
  • Bestuursorganen gaan werk maken van het op orde krijgen van de informatiehuishouding, daartoe is de Regeringscommissaris aangesteld.
  • Op termijn verplicht de Woo tot het actief openbaar maken van aangewezen informatie. Hierbij geldt een overgangsrecht van acht jaar, zodat een groot aantal documenten actief door de overheid openbaar worden gemaakt. 
  • De termijn voor het afhandelen van een verzoek wordt maximaal vier weken, met een mogelijke verlenging van twee weken. Dit verschilt met de Wob waarbij er sprake was van een mogelijke verlenging van vier weken.
  • Als geldt dat bepaalde informatie niet langer bij de overheid aanwezig is, dan bestaat er onder Woo de mogelijkheid om deze informatie middels een last onder dwangsom worden verkregen van de partij die de informatie op dat moment nog wel in haar bezit heeft. 
  • Mede gelet op de verkorte termijn is het zaak om snel de informatievraag in beeld te krijgen en daarvoor in contact te treden met de verzoeker.
  • Onder de Wob werden persoonlijke beleidsopvattingen al vaker openbaar gemaakt, die lijn wordt onder de Woo voortgezet. Hierbij geldt dat het verschil met de Wob is dat onder de Woo geldt: “openbaar, tenzij er staat persoonlijke beleidsnotitie in bijvoorbeeld de notitie”. 
  • Ook van informatie ouder dan vijf jaar is het uitgangspunt dat deze openbaar wordt gemaakt. Voor documenten ouder dan vijf jaar geldt dat de overheid beter moet motiveren waarom deze documenten niet kunnen worden verstrekt. Hierbij is ook het evenredigheidsbeginsel van kracht; door de overheid moet worden getoetst of anderen niet onevenredig hard worden geraakt bij de openbaarmaking, waarbij geld dat met de openbaarmaking de overheid goed moet kunnen blijven functioneren. 

Woo-instructie
Om rijksambtenaren op weg te helpen is daarom een handboek opgesteld: de Woo-instructie. Met de Woo-instructie beoogt de overheid ervoor te zorgen dat binnen de Rijksoverheid Woo-verzoeken op dezelfde manier behandelen in de wondere wereld van openbaarheid binnen de overheid.

Maryem El Kebir 

Sinds 1 november 2021 is Maryem El Kebir als Interim Professional Legal werkzaam bij Vanberkel Professionals. Haar specialisme: algemeen- en bijzonder bestuursrecht. Na het afronden van haar studies International Business Law en Rechtsgeleerdheid heeft zij zeven jaar op projectbasis verschillende functies als jurist bekleed binnen de Rijksoverheid, het lokaal bestuur én het bedrijfsleven.

Wil jij, net als Maryem, werken als Interim Professional Legal bij Vanberkel Professionals?
Neem dan contact op met onze Corporate RecruitersDésirée van der Kruk ofIlse Stokman, te bereiken via d.vanderkruk@vbprofs.nl | +316 22 91 15 09 / i.stokman@vbprofs.nl | +316 29 48 22 24. Mailen naar recruitment@vbprofs.nl of je cv insturen via www.werkenbijvbprofs.nl kan ook!

 

Vond u dit interessant?

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief.

Schrijf u nu in
Deel via